Tikal - logo

Wyprawa po skarby, czyli Tikal.

Gdzieś pośród nieprzebytej gwatemalskiej dżungli, leży tajemnicze wymarłe miasto Majów. Od wielu setek lat nie pojawił się w nim żaden człowiek. Jeżeli uważasz, że to właśnie Ty powinieneś wkroczyć do niego, jako pierwszy stań na czele ekspedycji naukowej i rozpocznij poszukiwania. Miej się jednak na baczności, bo śmiałków żądnych skarbów i chwały jest więcej. Wspólnie wyruszmy do samego serca dżungli i odnajdźmy Tikal.

Tikal - pudełko
Pudełko z grą

Co nieco faktów.

Na początku warto zaznaczyć, że Tikal jest to autentyczne miasto, leżące na terenie obecnej Gwatemali. Uznawane jest za prawdopodobną stolicę państwa Majów. Tikal odkryty został pod koniec XVII wieku, natomiast pierwsza ekspedycja została zorganizowana w 1848 roku – i wszystko wskazuje na to, że właśnie w tej ekspedycji będziemy uczestniczyć.

Sprzęt poszukiwacza, czyli zawartość opakowania.

Wewnątrz pudełka z grą znajdziemy następujące elementy:

  • Planszę do gry,
  • 36 kartonowych płytek terenu,
  • 76 drewnianych znaczników poszukiwaczy (4 komplety po 19 znaczników),
  • 8 drewnianych znaczników obozów (po 2 w każdym kolorze),
  • 4 drewniane znaczniki dowódców,
  • 24 kartonowe żetony skarbów,
  • 4 kartonowe znaczniki szamanów,
  • 4 kartonowe plansze pomocy,
  • 48 kartonowych żetonów poziomu świątyni,
  • Instrukcję do gry.
Tikal - zawartość opakowania
Zawartość opakowania

Jak pewnie zdążyliście się domyśleć, elementy gry wykonane są z 2 rodzajów materiałów, tj. drewniane znaczniki i kartonowe żetony, karty, płytki i plansza. W kwestii elementów drewnianych nie będę się specjalnie rozpisywał. Jakie są, każdy widzi.

Tikal - znaczniki
Drewniane znaczniki

Ot po prostu tradycyjne sześciany dla oznaczenia zwykłych odkrywców, większy znacznik (połączenie 3 standardowych) dla oznaczenia dowódców i największe namioto-podobne znaczniki dla oznaczenia obozów. Nie jest to może specjalnie klimatyczne rozwiązanie, ale dość praktyczne i spełnia swoją rolę.

Teraz pora na elementy kartonowe. Wszystkie żetony, znaczniki oraz plansze wykonane są w sposób solidny. Karton jest gruby i sprawia wrażenie takiego, który przetrzyma niejedną rozgrywkę. Jeżeli chodzi o aspekt graficzny to Tikal posiada pewien nieodparty urok. Chociaż grafika wydaje się specyficzna, to według mnie gra jest ładna i niezwykle klimatyczna. Jedyna uwaga jaką mam dotyczy planszy, która po rozłożeniu nie leży równo, tylko miejscami się wybrzusza. Nie przeszkadza to co prawda w rozgrywce, ale układając kolejne kafelki należy zachować ostrożność.

Tikal - pozostałe elementy
Kartonowe elementy
Tikal - plansza do gry
Plansza do gry

Instrukcja do gry napisana jest dobrze, jasny przekaz informacji i duża liczba przykładów sprawiają, że Tikal to niezwykle szybka do nauczenia gra. Już po pierwszym przeczytaniu i pierwszych kilku turach, wszystko staje się jasne i klarowne.

Tikal - fragment instrukcji
Fragment instrukcji

Ostatni element, o którym chciałbym wspomnieć, to pudełko, któremu nie można odmówić uroku. Nowa okładka do gry jest niezwykle klimatyczna. Co prawda rysunek na pudełku nastawia na nieco inny rodzaj rozgrywki niż to, co nas czeka, ale to w sumie tylko moje osobiste spostrzeżenie. W tym miejscu warto dodać, że Tikal należy do tak zwanej Trylogii Maski. Oprócz naszego dzisiejszego bohatera do Trylogii należą również Java i Mexica. Gry oprócz wspólnych autorów, czyli Wolfganga Kramera oraz Michaela Kieslinga, łączyły również podobna mechanika oraz maska, znajdująca się na okładce. Słowo „łączyły” jest nieprzypadkowe, ponieważ nowe wydania gier nie posiadają już owej maski na okładce, tzn. gdzieś tam ona się znajduje, ale nie stanowi już głównego elementu okładki. Jeżeli interesuje Was jak wyglądały pierwotne okładki gier, zapraszam do serwisu BGG, gdzie pod tym adresem zaspokoicie swoją ciekawość.

Wracając do samego pudełka, przejdźmy nieco głębiej i spójrzmy na wypraskę. Może i jest ładna, ale w organizacji zawartości w zasadzie nie pomaga wcale, a przy okazji wypełnia pudełko powietrzem.

Tikal - wypraska
Wypraska

Przygotowanie ekspedycji, czyli setup.

Przygotowanie do gry tradycyjnie rozpoczyna się od rozłożenia na środku stołu planszy do gry. Na planszy można początkowo wyróżnić 3 obszary: obóz startowy, dżunglę oraz tor punktacji.

Tikal - plansza do gry z zaznaczonymi obszarami
Obszary na planszy

Następnie należy posegregować płytki terenu według liter na rewersie, tzn. wszystkie kafelki z literą A muszą być na jednym stosie, z literą B na drugim, itd. Następnie poszczególne stosy należy potasować i ułożyć je tak, aby na wierzchu były kafelki z literą A, potem B, itd. Tak przygotowane kafelki tworzą stos dobierania.

Tikal - stos kafli terenu
Stos kafli terenu

Kolejny krok to przygotowanie żetonów poziomu świątyni. Żetony należy pogrupować według wartości i ułożyć w kolejności obok planszy.

Tikal - żetony świątyni
Żetony świątyni

Następnie należy przygotować żetony skarbów. W tym celu należy je po prostu potasować i położyć rewersem do góry koło planszy.

Tikal - stos skarbów
Stos skarbów

Ostatnim elementem jest wybranie koloru i pobranie odpowiednich elementów. Każdy zawodnik wybiera określony kolor ekspedycji i pobiera: 19 poszukiwaczy, 1 dowódcę, 2 obozy, 1 znacznik szamana – tylko w wariancie zaawansowanym (więcej o nim w kolejnych rozdziałach). Następnie 1 z 19 poszukiwaczy należy położyć na torze punktacji – w wersji podstawowej umieszczamy go na polu 0, a w wariancie zaawansowanym na polu 20.

Tikal - gra gotowa do rozpoczęcia
Tikal gotowy do eksploracji

Na tym etapie rozgrywka jest przygotowana i można rozpocząć eksplorację.

Zasady i przebieg gry.

Jak już się pewnie zdążyliście zorientować, Tikal posiada dwa tryby gry: podstawowy oraz zaawansowany. Co prawda różnica w samych zasadach jest niewielka, jednak skupię się na wersji podstawowej, a o wariancie zaawansowanym opowiem w następnym rozdziale.

Tak więc, wracając do zasad, na początku należy wybrać gracza rozpoczynającego, którym według instrukcji zostaje najstarszy gracz.

Skoro gra jest już przygotowana i wiemy kto zaczyna, można przystąpić to tłumaczenia jak grać. Tura gracza podzielona jest na 2 fazy:

  • Faza eksploracji – w tej fazie gracz bierze górny kafelek ze stosu dobierania i układa go na planszy według następujących zasad:
    • Każda kładziona płytka musi przylegać do płytki już leżącej (4 pola obozu startowego traktuje się, jako już leżące płytki)
    • W momencie układania płytki musi istnieć możliwość, aby nasi poszukiwacze mogli na nią wejść. O tym czy na daną płytkę można wejść mówią specjalne kamienie, które możemy znaleźć na bokach kafelków. Na każdym boku może być od 0 do 3 kamieni, jeżeli dwie płytki stykają się bokami to liczbę kamieni sumuje się, w związku z tym między kamieniami możne znajdować się od 0 do 6 kamieni. Jeżeli płytki łączy co najmniej 1 kamień, oznacza to, że pomiędzy nimi istnieje przejście. Reasumując, możemy położyć płytkę, jeżeli pomiędzy nią, a inną już leżącą płytką, będzie przynajmniej 1 kamień.
Tikal - koszty przejścia
Koszty przejścia
  • Faza akcji – każdy gracz ma do dyspozycji do 10 punktów akcji (PA). Oznacza to, że w czasie swojej kolejki może wykonać akcje o łącznym koszcie nieprzekraczającym 10 PA. Do dyspozycji mamy następujące akcje:
    • Wprowadzenie poszukiwacza do obozu (1PA)
    • Przemieszczanie poszukiwacza (1PA za każdy mijany kamień)
    • Odkrywanie świątyni (2PA)
    • Odkopywanie skarbów (3PA)
    • Wymiana skarbów (3PA)
    • Powołanie strażnika świątyni (5PA)
    • Zbudowanie obozu (5PA)

Wszystkie powyższe akcje są bardzo dobrze opisane w instrukcji, więc po więcej informacji odsyłam Was właśnie tam (link pod recenzją).

Gra według powyższego schematu toczy się do momentu, aż któryś z graczy wylosuje płytkę przedstawiającą wulkan – w tym momencie następuje runda punktacyjna. Poszukiwacz, który odkrył wulkan, odkłada go na chwilę na bok i wykorzystuje 10PA, po czym punktuje się jego osiągnięcia. Następnie kolejka przechodzi do następnego gracza itd. Gdy wszyscy gracze wykorzystają do 10PA i zapunktują, gracz losujący płytkę z wulkanem układa ją na planszy i gra wraca z powrotem do normalnego biegu. W czasie punktowania otrzymuje się punkty za 2 rzeczy:

  • Za skarby – gracz zdobywa punkty za zgromadzone skarby. W grze występuje kilka rodzajów skarbów, każdy w trzech egzemplarzach. Za zebranie 1 egzemplarza danego skarbu gracz dostaje 1 punkt, za 2 egzemplarze – 3 punkty, za 3 egzemplarze – 6 punktów. Tutaj warto dodać, że w czasie gry możemy wymieniać się z innymi graczami skarbami (a właściwie to zabierać im wybrany przez nas skarb i oddawać inny – również wybrany przez nas). Obowiązuje tutaj jednak pewne dość ważne ograniczenie – owej wymianie podlegają jedynie skarby, które gracze posiadają w jednym egzemplarzu. Inaczej mówiąc, jeżeli któryś z graczy zebrał parę albo 3 egzemplarze tego samego skarbu, to nie mogą one już zostać wymienione.
Tikal - punktacja za skarby
Punktacja za skarby
  • Za dominację na świątyniach – jeżeli gracz posiada więcej odkrywców niż przeciwnik na danej świątyni, zdobywa za nią punkty równe poziomowi świątyni. Tutaj warto dodać parę słów o dowódcy, którego posiada każdy gracz. Ogólnie działa on na identycznych zasadach jak pozostali odkrywcy, jednak w czasie punktowania liczy się za 3 odkrywców.

Po wyłożeniu ostatniej płytki i wykorzystaniu przez ostatniego gracza ostatnich 10 PA, następuje finałowa runda. Gracz siedzący na lewo wykonuje ostatnie 10 PA i punktuje swoje osiągnięcia na identycznych zasadach jak w przypadku wyciągnięcia płytki z wulkanem. Potem to samo robią kolejni gracze. Kto będzie miał najwięcej punktów, oczywiście wygrywa.

W grze występują 3 płytki z wulkanem, oznacza to, że razem z finałowym punktowaniem każdy z graczy będzie punktował 4 razy.

Tikal - rozgrywka (1)
Eksploracja pełną parą
Tikal - rozgrywka (2)
Rzut oka na dżunglę

Wariant zaawansowany.

Zgodnie z tym, co pisałem wcześniej, teraz czas na wariant zaawansowany. Na etapie przygotowania do gry, to poza otrzymaniem na start 20 punktów, każdy z graczy otrzymuje również żeton szamana. Największa różnica objawia się oczywiście w czasie rozgrywki – na początku rundy gracze odkrywają tyle płytek ilu graczy bierze udział w ekspedycji. Następnie rozpoczyna się licytacja, a walutą w tej licytacji są punkty zwycięstwa. Począwszy od pierwszego gracza każdy kolejno podaje stawkę, którą gotowy jest zapłacić. Gracz, który wygrał licytację traci tyle punktów zwycięstwa, ile zalicytował. Następnie wybiera jedną z odsłoniętych płytek terenu, wykonuje do 10 PA i odwraca płytkę szamana na 2 stronę – oznacza to, że nie może już brać udziału w kolejnych licytacjach, aż do momentu odsłonięcia kolejnych płytek terenu. Kolejna licytacja rozpoczynana jest przez gracza siedzącego na lewo od zwycięzcy poprzedniej licytacji. Jeżeli nikt nie zalicytuje, czyli wszyscy spasują, zwycięzcą licytacji staje się gracz, który jako pierwszy spasował. Ostatnia różnica względem wersji podstawowej objawia się przy finałowej punktacji, tzn. jako pierwszy swoje ostatnie 10PA wykorzystuje gracz posiadający najmniej punktów, potem kolejny, itd.

Jak widać, różnice wprowadzone przez wariant zaawansowany w sposób dość wyraźny wpływają na zmniejszenie losowości gry – już nie możemy powiedzieć, że ciągle losujemy słabe płytki terenu. Teraz to kwestia tylko i wyłącznie tego, ile jesteśmy za nie gotowi zapłacić.

Podsumowanie.

Tikal to strategiczna gra dla 2 do 4 osób od wydawnictwa Egmont, w której gracze wcielają się w członków ekspedycji naukowej. Ich zadaniem jest eksploracja tytułowego miasta Tikal, w poszukaniu starożytnych piramid oraz artefaktów z czasów Majów. Zasady gry są bardzo proste, a ich opanowanie nie powinno sprawić nikomu żadnego problemu. Sam przebieg gry również nie budzi specjalnych zastrzeżeń, ruch ogranicza się do umieszczenia wylosowanej płytki na planszy i wykonania akcji, których koszt nie może przekroczyć określonego poziomu. W związku z tym Tikal działa dość płynnie i w czasie rozgrywki nie zdarzają się większe przestoje. Oczywiście w rozgrywce czteroosobowej czas oczekiwania na ruch będzie bardziej odczuwalny, ale dotyczy to większości gier a nie tylko naszego dzisiejszego bohatera. Dzięki wprowadzeniu wariantu zaawansowanego, Tikal wychodzi naprzeciw tym, którzy mogą narzekać na zbyt dużą losowość w grze. Jeżeli ktoś się zastanawia, czy w grze występuje negatywna interakcja, to odpowiedź brzmi: w tej planszówce jest tylko negatywna interakcja. Wynika to głównie z faktu, że na planszy istnieje pewna, w miarę stała ilość punktów, a zadaniem graczy jest wyrywać sobie te punkty, bo kto zdobędzie ich więcej, ten wygrywa. Wykonanie gry stoi na dobrym poziomie i poza wspomnianą wypraską i problemem z nierozkładającą się planszą, nie mam grze nic do zarzucenia. Niektórym przeszkadzać może odejście od okładkowego kanonu Trylogii Maski, jednak według mnie nowy wizerunek pudełka jest dużo ładniejszy niż ten znany z pierwszych wydań gry.  Warto dodać, że gra jest niezwykle klimatyczna i poczucie wszechobecnej rywalizacji jest w grze bardzo odczuwalne. Szkoda, że znaczniki poszukiwaczy nie zostały zastąpione jakimiś figurkami, ale pewnie znacznie podniosło by to cenę i tak dość drogiej już gry. Cena tego tytułu waha się od ok. 110-130 zł, co może wydawać się wartością dość zawyżoną w stosunku do tego, co otrzymujemy. Warto wspomnieć, że Tikal jest już dość wiekową grą, gdyż jego początki sięgają 1999 roku, czyli okresu, kiedy nowoczesne gry planszowe powoli wychodziły na światło dzienne. Trzeba jednak zaznaczyć, że Tikal nie jest w żaden sposób grą archaiczną i pełną gębą wpisuje się w kanon nowoczesnych gier planszowych. Reasumując, Tikal to niezwykle prosta, a zarazem klimatyczna i absorbująca gra planszowa, o której zaletach może świadczyć, chociażby to, że po 15 latach wciąż zajmuje wysoką pozycję w światowym rankingu gier planszowych na BGG.

Plusy.

+ Proste zasady.

+ Wariant zaawansowany dla tych, którzy nie są fanami losowości.

+ Wykonanie.

+ Klimat.

+ Ciągłe poczucie rywalizacji.

+ Negatywna interakcja – wręcz wylewa się z pudełka, ale nie w sposób nachalny.

+ Okładka.

Minusy.

 – Cena.

– Plansza nie rozkłada się do końca.

– Zbyt duże pudełko i wypraska, która w zasadzie nie spełnia swojego zadania.

Tikal – instrukcja do gry.

Leave a Reply