smallworld-logo

Smallworld, czyli problem przeludnienia w świecie fantasy.

Twoi przodkowie zostawili Ci jeden cel: zbudować imperium zdolne podbić cały świat. Jest tylko jeden problem, świat jest mały, a jego mieszkańcy nie zamierzają zostać podbici – co więcej to oni zamierzają podbić Ciebie. Wybierz zestaw bitewny i poprowadź swoją niezwykłą armię na podbój magicznego świata Smallworld.

smallworld-pudelko
Pudełko z grą

Zawartość opakowania.

W pudełko z grą znajdziemy następujące elementy:

  • 2 dwustronne plansze do gry;
  • 14 sztandarów ras;
  • 20 odznak zdolności specjalnych;
  • 168 żetonów ras;
  • 35 znaczników terenu i zdolności;
  • 109 monet;
  • Kość posiłków;
  • Znacznik rundy;
  • 6 arkuszy pomocy;
  • Instrukcję.
smallworld-zawartosc-pudelka
Zawartość opakowania

Jak widać Smallworld ma całkiem pokaźną zawartość. Już na wstępie warto zaznaczyć, że wnętrze pudełka jest bardzo dobrze zorganizowane. Przemyślana wypraska oraz wyjmowana tacka z żetonami ras sprawiają, że zarówno setup oraz czas związany z korzystaniem z poszczególnych elementów w czasie rozgrywki są znacznie skrócone.

smallworld-wypraska
Wypraska

Czas na właściwą zawartość i na pierwszy ogień idą plansze do gry. Tak jak wspomniałem, mamy ich w pudełku 2 sztuki, a do tego każda z nich jest dwustronna. Daje nam to w sumie 4 plansze. Pewnie zastanawiacie się po co aż tyle? Odpowiedź jest prosta – Smallworld to gra, która toczy się w małym świecie, przeznaczona dla 2-5 graczy i oczywiście, co innego będzie oznaczał mały świat dla 2, a co innego dla 4 graczy, dlatego każda plansza przeznaczona jest dla innej liczby osób. Samo wykonanie plansz stoi na dobrym poziomie. Gruby i solidny karton zapewnia odpowiednią trwałość, a piękne grafiki cieszą oko.

smallworld-plansze-do-gry
Plansze do gry

Kolejnym elementem za który się weźmiemy, są sztandary ras oraz żetony zdolności specjalnych. Pierwsze co rzuca się w oczy patrząc na kartoniki jest ich kształt, który co by nie mówić jest dość fantazyjny. Wynika to z faktu, że w czasie rozgrywki będziemy łączyć rasy ze zdolnościami tworząc na przykład Niezłomne Olbrzymy. Jeżeli chodzi o wykonanie, to tak jak w przypadku planszy: jest grubo, jest solidnie i jest ładnie.

smallworld-rasy-i-zdolnosci
Rasy i zdolności

Wewnątrz opakowania znajdziemy również tackę z żetonami ras, za pomocą których będziemy w czasie gry dokonywać podbojów.  Same żetony to dwustronne kartoniki przedstawiające konkretne rasy. Jedna strona żetonu to kolorowy wizerunek danej rasy, druga to ten sam rysunek jednak tym razem przedstawiony w mniej kolorowej wersji. Jeżeli chodzi o wykonanie, to żetony zrobione są w sposób solidny i estetyczny. Niestety przyczepić muszę się do pewnego mankamentu, który zauważyłem po paru rozgrywkach. Rewersy niektórych ras są do siebie tak podobne, że z pewnej odległości ciężko je rozróżnić, dlatego gracze przed wykonaniem ruchu zmuszeni są przyglądać się planszy z bliska, co wydłuża rozgrywkę oraz wprowadza przy stole odrobinę chaosu. Nie jest to oczywiście wada uniemożliwiająca grę, ale w pewnych skrajnych sytuacjach potrafi być dość irytująca.

smallworld-zetony-ras
Żetony ras
smallworld-podobienstwo-rewersow
Rewers żetonów ras. Niektóre są zbyt podobne

Warto przyjrzeć się jeszcze samej tacce, o której wspomniałem wcześnie. Jest to bardzo ciekawe rozwiązanie służące do przechowywania naszych 168 żetonów ras. Dzięki niej zarówno przygotowanie, jak i późniejsza rozgrywka przebiega w sposób bardziej zorganizowany i płynny, także zdecydowany plus.

smallworld-tacka
Tacka z żetonami

Jeżeli chodzi o pozostałe elementy, które zostały wykonane z kartonu, to w pudełku znajdziemy całkiem sporo monet i pozostałych znaczników używanych w czasie rozgrywki. Podobnie jak w przypadku wcześniejszych elementów jest solidnie i ładnie.

smallworld-pozostala-zawartosc
Pozostała kartonowa zawartość

W pudełku znajdziemy również dość nietypową kostkę do gry, która w Smallworld otrzymała nazwę kości posiłków.  Pewnie zapytacie się dlaczego kość jest nietypowa? Ano dlatego, że po pierwsze zrobiona jest z lekkiego drewnopodobnego materiału, a po drugie na kości możemy otrzymać dość nietypowe wyniki. Połowa ścian jest pusta, a pozostałe trzy przyjmują wartości 1, 2 oraz 3.

smallworld-kosc-wsparcia
Kość podboju

Jeżeli chodzi o instrukcję, to jest ona czytelna i w sposób zrozumiały przekazuje zasady gry. W środku znajdziemy wiele przykładów i rysunków pomagających rozpocząć naszą przygodę w świecie Smallworld. Co ciekawe w instrukcji znajdziemy również kilka porad skupiających się na organizacji miejsca wewnątrz opakowania.

smallworld-instrukcja
Instrukcja

Cel gry.

Rozgrywka w Smallworld opiera się według ciekawego schematu znanego głównie w kręgach filozoficzno-antropologicznych, tj. wzrost, rozwój i schyłek cywilizacji. Na początku każdy z graczy wybiera swoją rasę i przypisaną do niej cechę. Następnie korzystając z przypisanych do danej rasy znaczników rozpoczyna ekspansję i podbój nowych terenów. Z czasem w wyniku walk pomiędzy graczami i zbytniego rozprzestrzeniania sił, rasa gracza staje się zbyt osłabiona, aby móc toczyć dalsze walki i prowadzący ją gracz zmuszony jest ogłosić jej wymarcie. Gdy tak się stanie musi on wybrać nową rasę i ponownie ruszyć na podbój świata Smallworld. Zdobywanie i utrzymywanie nowych terenów nagradzane jest punktami zwycięstwa a ten kto w wyznaczonym czasie zdobędzie ich najwięcej, zostaje zwycięzcą.

smallworld-ef

Przygotowanie oraz zasady gry.

Przygotowanie.

Dzięki dobrej organizacji w pudełku, przygotowanie do gry jest niezwykle proste i w zasadzie ogranicza się do wyłożenia na stole odpowiednich elementów. Pierwszym z nich jest plansza, która zależna jest od liczby graczy. Obok planszy wykładamy monety i tackę z żetonami ras. Tasujemy sztandary ras oraz żetony umiejętności i układamy je tak, aby tworzyły zestaw bitewny. Następnie odkrywamy pięć takich zestawów.

smallworld-zestawy-bitewne
Zestawy bitewne

Teraz należy rozdać każdemu z zawodników po 5 monet i rozłożyć wszystkie pozostałe żetony na planszy lub w jej pobliżu. Instrukcja jest w tej kwestii bardzo obrazowa, także nikt nie powinien mieć problemów z przygotowaniem rozgrywki.  Jedyne co pozostało, to wybrać pierwszego gracza i można zaczynać.

smallworld-przed-rozgrywka
Przed rozgrywką

Przebieg rozgrywki.

Rozgrywkę zaczyna oczywiście pierwszy gracz. Jego pierwszą akcją będzie wybranie jednego z 6 dostępnych zestawów bitewnych. Tutaj warto zaznaczyć, że przy wyborze decydujące są nie tylko kombinacje ras i ich umiejętności, ale także ich cena. Pierwszy zestaw jest darmowy, ale każdy kolejny kosztuje odpowiednio o 1 monetę więcej, w związku z tym ostatni zestaw kosztować będzie 5 monet. I tutaj kolejna uwaga, opłatę za każdy zestaw reguluje się poprzez umieszczenie po jednej monecie na każdym z tańszych zestawów, co dla lepszego zrozumienia prezentuje poniższy przykład.

smallworld-zakup
Przykład zakupu. Kupując Niezłomne Krasnoludy musimy zapłacić po 1 monecie na wszystkich powyższych rasach. Następnie przesuwamy Dyplomatyczne Ghule i Plądrujące Elfy o jeden poziom do góry i odsłaniamy nową rasę.

Gdy podejmiemy już decyzję odnośnie tego jaką frakcję chcemy poprowadzić do chwały i zwycięstwa, czas rozpocząć podbój, który ograniczony jest prze kilka zasad:

  • Podbój nową rasą zaczynamy z brzegu planszy;
  • Każdy kolejny region musi graniczyć z już podbitym;
  • Koszt podbicia regionu to 2 jednostki plus 1 za każdy leżący w docelowym regionie żeton;
  • Jeżeli zabraknie nam żetonów na ostatni podbój możemy skorzystać z kości posiłków, jeżeli wyrzucimy, co najmniej tyle ile nam brakowało do udanego podboju to mamy sukces – podbiliśmy dany region.
  • Jeżeli to my zostaliśmy podbici, to jeden z naszych żetonów odrzucamy do pudełka, a pozostałe wracają do naszych zasobów.
smallworld-podboj
Przykład podboju. W pierwszym ruchu Krasnoludy wchodzą z boku planszy, co kosztuje 2 jednostki. W drugim ruchu wchodzą za 3 jednostki na sąsiednie pole (wcześniej na tym pol był żeton rasy wymarłej, dlatego koszt wynosi 3, a nie 2). Teraz Krasnoludy mogą wejść na dowolne pole zaznaczone zieloną strzałką, oczywiście jeżeli posiadają odpowiednią ilość jednostek

Po zakończeniu podboju przychodzi czas na przegrupowanie. Ściągamy ze wszystkich swoich regionów wszystkie żetony rasy poza jednym i dowolnie je rozmieszczamy na kontrolowanych przez rasę regionach.

Gdy skończymy, zbieramy punkty z kontrolowanych regionów, a kolejka przechodzi do kolejnego gracza. Gdy wszyscy gracze wykonają swój ruch runda dobiega końca.

smallworld-tor-rund
Tor rund

W czasie naszych bojów nadejdzie taki moment, że nasza rasa będzie do tego stopnia rozpierzchnięta po planszy lub uszczuplona w wyniku ciągłych walk, że po prostu nie będziemy mieli sił do prowadzenia dalszych podbojów. No cóż… w takim przypadku nie pozostało nam nic innego jak ogłosić Schyłek Cywilizacji. Jest to specjalna akcja, która kosztuje nas całą rundę, ale dobrze wykorzystana może przynieść znaczne korzyści. Ogłaszając Schyłek ściągamy ze wszystkich kontrolowanych obszarów wszystkie żetony swoich wojsk poza jednym. Tego ostatniego odwracamy rewersem do góry i pozostawiamy jako wspomnienie naszej potęgi i ostatnie niedobitki naszych wojsk. Dodatkowo odwracamy sztandar rasy na drugą stronę i od tego momentu nasza aktywna rasa staje się rasą wymarłą i przestajemy mieć nad nią kontrolę. Na koniec naszego ruchu zbieramy jeszcze pieniądze z regionów kontrolowanych przez naszą świeżo wymarłą rasę, a z podbojami musimy poczekać do następnej kolejki. Kiedy ta przyjdzie, ponownie wybieramy zestaw bitewny i kontynuujemy grę pamiętając, że nasza nowa rasa jest nowa, w związku z tym nasz podbój znowu musimy zaczynać z boku mapy. Dodatkowo na koniec rundy punkty przynosi nam zarówno rasa aktywna, jak i rasa wymarła. Warto również zaznaczyć, że naszą aktywną rasą możemy podbijać tereny kontrolowane przez naszą rasę wymarłą – w końcu są to dwie zupełnie różne rasy.

smallworld-rozgrywka
Rozgrywka

Gra według powyższego schematu toczy się przez ilość rund zależną od liczby graczy. Osoba, która zdobędzie najwięcej punktów na koniec gry oczywiście wygrywa.

Trochę przemyśleń na temat Smallworld.

Początkowo do Smallworld podchodziłem dość sceptycznie. Głównie bałem się tego jak gra będzie chodzić na dwóch graczy. Obawy wynikały przede wszystkim z zasłyszanych, czy też przeczytanych opinii na temat gry, co w połączeniu z faktem, że grywam głównie w składzie 2-osobowym potrafiło skutecznie odstraszyć. Jednak stało się i jakiś czas temu trafił mi w ręce mój własny egzemplarz Smallworld. Co mogę powiedzieć z perspektywy czasu na temat moich obaw? No cóż, były one bezpodstawne. Rozgrywka dwuosobowa w moim odczuciu wcale nie traci uroku, co prawda Smallworld dla 2 graczy pozostawia nieco inne odczucia niż w wersji wieloosobowej, ale nie jest to w żadnym wypadku pozycja gorsza czy też w jakikolwiek sposób ułomna, jest po prostu inna. Smallworld sam w sobie jest grą o bardzo niskim czynniku losowym, jedyna losowość jaką narzuca gra, to ta wynikająca z połączenia ras z ich cechami oraz kolejności w jakiej te zestawy będą pojawiać się w grze. Poza tym cała losowość – czy też zmienność gry – generowana jest przez działania samych graczy, co przekłada się oczywiście na zależność pomiędzy losowością gry a ilością graczy. Mówiąc krótko, wariant 2-osobowy to stosunkowo spokojna i dość przewidywalna strategia. Zwiększenie ilości graczy sprawia, że tytuł staje się mniej przewidywalny i pełen nieoczekiwanych zwrotów akcji.  Oceniając Smallworld nie mogę przejść obojętnie obok wykonania gry, które według mnie jest po prostu genialne. Wysoka jakość poszczególnych elementów, piękna szata graficzna oraz przemyślana organizacja wszystkiego w pudełku sprawia, że Smallworld kupiło mnie od pierwszego otworzenia pudełka. Mam tylko 2 uwagi w kwestii może nie tyle jakości wykonania, co koncepcji. Pierwsza uwaga tyczy się wspomnianych już wcześniej rewersów żetonów ras – momentami mogą się mylić przez zbyt duże podobieństwo. Druga uwaga dotyczy kwestii językowej, której problem niestety z uwagi na nasz język jest dość ciężki do przeskoczenia. Chodzi o łączenie nazw ras i umiejętności. W zdecydowanej większości wszystko jest w porządku, ale zdarzają się takie kwiatki jak niezłomne ludzie, konne szczuroludzie czy waleczne orkowie. Oczywiście jestem świadom, że nie tyle jest to kwestia wykonania, co problemów z tłumaczeniem – w naszym języku po prosu odmienia się nie tylko rzeczowniki, ale także określające je przymiotniki i stąd całe zamieszanie.  Także jest minus, ale bardziej na zasadzie pokazania niż faktycznego krytykowania. Pomijając te 2 uwagi uważam, że Smallworld to jedna z lepiej wykonanych gier z jakimi miałem przyjemność się spotkać.

smallworld-ef2

Podsumowanie.

Smallworld to osadzona w klimacie fantasy gra planszowa dla 2-5 graczy od wydawnictwa Rebel. W czasie rozgrywki gracze stają na czele kolejnych ras, a ich jedynym celem jest zdominowanie jak największego obszaru mapy, co z kolei przekłada się na punkty zwycięstwa decydujące o wygranej na koniec rozgrywki. Gra wykonana jest w sposób solidny i estetyczny, a jej proste zasady i niebanalna mechanika sprawiają, że jeżeli ktoś nie miał jeszcze z nią do czynienia powinien ją wypróbować – szczególnie jeżeli jest fanem fantastyki, której w Smallworld jest przecież całkiem sporo.

Plusy.

+ Wykonanie.

+ Osobny plus za wypraskę i tackę na żetony.

+ Rasy oraz zdolności – bardzo ciekawy pomysł, który zapewnia regrywalność.

+ Bardzo proste zasady.

+ Dobrze się skaluje, chociaż rozgrywka nieco zmienia swój charakter w zależności od liczby graczy.

Minusy.

– Żetony wymarłych ras momentami mogą być ciężkie do rozróżnienia.

– Niektóre połączenia ras oraz zdolności nie są poprawne językowo.

Smallworld – instrukcja do gry.

 

Leave a Reply